Amahirwe mashya mu buhinzi binyuze muri biotekinoloji: Rwanda yinjira mu gihe cy’ihinduka

Amahirwe mashya mu buhinzi binyuze muri biotekinoloji: Rwanda yinjira mu gihe cy’ihinduka

I kigali – Mulindi,Kuri uyu wa kabiri tariki ya 02 Kamena 2025 – , hatangiye amahugurwa y’iminsi itandatu ku itangazamakuru ryerekeye Biotekinoloji mu buhinzi, yateguwe ku bufatanye bw’inzego zitandukanye zirimo OFAB Rwanda Chapter, Alliance for Science Rwanda (AfS-Rwanda), Komisiyo y’Itangazamakuru mu Rwanda (RMC), Ikigo cy’Igihugu gishinzwe Iterambere ry’Ubuhinzi n’Ubworozi (RAB). 

Iyi gahunda yiswe “Seeing is Believing and Consultation Meeting for Senior Media Practitioners on Communicating Agricultural Biotechnology in Rwanda”, igamije kongerera ubushobozi abayobozi mu itangazamakuru kugira ngo batangaze inkuru zishingiye ku bimenyetso bifatika bijyanye na biotekinoloji n’umutekano mu buhinzi.

Muri aya mahugurwa, abanyamakuru bazasobanurirwa byinshi ku ikoranabuhanga rigezweho rikoreshwa mu guhanga ibihingwa birwanya indwara, by’umwihariko ku gihingwa cy’ibirayi cyahinduriwe uturemangingo (GMOs) mu rwego rwo kukirinda indwara ya late blight. Ibi birayi bikorerwa igerageza mu mirima yihariye (Confined Field Trials – CFT) ya RAB Musanze, bikaba byitezweho kugabanya gukoresha imiti yica udukoko, kunoza umusaruro no kurengera ubuzima bw’abahinzi n’ibidukikije.

Ikoranabuhanga rigezweho rikoreshwa mu guhanga ibihingwa birwanya indwara

Ku munsi wa nyuma w’aya mahugurwa, biteganyijwe ko abanyamakuru bazasura aho ubwo bushakashatsi bukorerwa mu rwego rwa “Seeing is Believing” kugira ngo babone neza uko iri koranabuhanga rikorwa, bahure n’abashakashatsi ndetse banabibwire rubanda binyuze mu gutangaza amakuru.

Amahugurwa yitabirwa n’abanyamakuru bakomeye baturuka mu binyamakuru byandika, radiyo, ndetse n’amashusho n’abanyamakuru bakorera ku mbuga nkoranyambaga nka YouTube n’abandika blog.

Dr. Athanase Nduwumuremyi, umushakashatsi mu by’ubuhinzi akaba n’umuyobozi w’ishami rishinzwe ubushakashatsi kuri biotekinoloji, yavuze ko u Rwanda ruri gushyira imbaraga mu bushakashatsi bugamije gukemura ibibazo bikigaragara mu buhinzi binyuze mu ikoreshwa ry’ikorabuhanga rishingiye ku buhanga bugezweho.

Dr. Athanase Nduwumuremyi, umushakashatsi mu by’ubuhinzi akaba n’umuyobozi w’ishami rishinzwe ubushakashatsi kuri biotekinoloji

Yagize ati:“ Ubu turi mu igerageza rya mbere ry’ibirayi byahinduriwe uturemangingo kugira ngo birwanye indwara ya late blight. Iyo ndwara yahombyaga abahinzi cyane kuko basabwaga gukoresha imiti inshuro nyinshi, rimwe na rimwe irenga 15 mu gihembwe cy’ihinga kimwe. Ibi birayi bishya bizagabanya cyane iyo miti, birinde ibidukikije kandi bizamure umusaruro.”

Yashimangiye ko biotekinoloji atari uguhindura ubuzima bw’abantu nk’uko bamwe babyibwira, ahubwo ari uburyo bugezweho bwo gufasha abahinzi kubona ibisubizo byihuse ku bibazo bahura nabyo.

Ndizeye, umuhinzi witabiriye aya mahugurwa, yavuze ko yashimishijwe no kubona abanyamakuru batumiwe muri iyi gahunda.

Yagize ati:“ Nishimiye aya mahugurwa kuko batumiye abanyamakuru. Bizadufasha cyane kuko bazabitangaza mu bitangazamakuru bitandukanye, bityo na ba baturage bagifite imyumvire iciriritse kuri biotekinoloji bizabageraho babyumve, bamenye ko atari ibintu bigamije kubangamira ubuzima bwabo ahubwo ari inyungu ku buhinzi bwacu nka banyarwanda.”

Ndizeye yavuze ko we ubwe amaze gusobanukirwa akamaro ka biotekinoloji mu kurwanya indwara yibasira ibirayi, kandi yizeye ko igihe abaturage bazamenya neza ibirimo gukorwa, bizorohereza u Rwanda kugera ku musaruro wifuzwa mu buhinzi burambye.

Aya mahugurwa aratanga umusingi ukomeye mu gufasha u Rwanda gukomeza inzira yo gutera imbere binyuze mu buhinzi bushingiye ku bumenyi n’ikoranabuhanga.

Umusanzunews

Umwanditsi: Alex RUKUNDO

Email: rukundoalex540@gmail.com

Whatsap /Tel: +250 785 404 717

Alex RUKUNDO

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *