Nyagatare: ubukangurambaga bwo kurwanya indwara ya Malariya buratanga icyizere ko ishobora kuzahacika burundu

Nyagatare: ubukangurambaga bwo kurwanya indwara ya Malariya buratanga icyizere ko ishobora kuzahacika burundu

Malaria ni indwara iterwa n’agakoko ka Plasmodium kanduza umuntu biciye mu kurumwa n’umubu w’ingore wo mu bwoko bwa Anopheles. Mu karere ka Nyagatare, iyi ndwara ikomeje kuba ikibazo gikomeye cy’ubuzima rusange, cyane cyane mu bice byegereye ibishanga n’ahari ubutumburuke bugufi.

Nk’uko bigaragara mu mibare yatangajwe n’Ikigo cy’Igihugu Gishinzwe Ubuzima (RBC), mu mwaka wa 2024, abarenga 98,000 mu Karere ka Nyagatare banduye malaria, muri bo abarenga 65% bakaba ari abatuye mu mirenge ya Rwempasha, Karama, Musheri, Matimba na Nyagatare. Ibi byatewe ahanini n’imiterere y’ibi bice igizwe n’ibishanga binini, ibidendezi n’ahakunze kuba amazi ahoraho, ari nabyo byorohereza imibu kororoka.

Malaria ikomeje kuvuza ubuhuha mu Karere ka Nyagatare: Abaturage barasabwa gufata ingamba zikumira

Imwe mu mpamvu zitiza umurindi malaria mu karere ka Nyagatare:

  1. Imiterere y’ikirere ituma aka karere kagira ubushyuhe buhoraho n’imvura ihagije mu bihe by’imvura, bigatuma imibu yororoka byoroheje.

  2. Hari abaturage bagifite imyumvire y’uko malaria ishobora gukira itavuwe cyangwa bakarara batikingiye nko gukoresha inzitiramubu  irwanya malaria.

  3.  Hari ingo zitagira inzitiramibu cyangwa se zitazi kuyikoresha neza.

Ingamba zikomeje gufatwa mu kurwanya malaria:

 Minisiteri y’Ubuzima ifatanyije n’ubuyobozi bw’Akarere ka Nyagatare yatangiye ibikorwa byo gutanga inzitiramibu yica imibu (LLINs) mu ngo zirenga 110,000 mu karere hose.

Birashoboka ko malariya yahashywa burundu


Hatanzwe amahugurwa ku baganga b’ibigo nderabuzima uko bakwiriye kwakira no kuvura umurwayi wa malaria mu buryo bwihuse.
 Hakomeje ibikorwa byo gutera imiti yica insoro z’imibu mu bishanga bikunze kugaragaramo indiri z’imibu.

Ikigereranyo cy’imibare ya malaria mu myaka 3 ishize mu karere ka Nyagatare igaragaza mu mwaka wa 2022 abanduye malaria  bagera kuri 73,580, mu gihe abahitanywe nayo basaga 16, mu 2023 handura 89,207 naho abahitanywe nayo basaga 10. Naho mu 2024 malariya yazamutse ku kigero cyohejuru aho handuye abagera ku 98,364 ihitana abagera kuri 11.

Icyo abaturage bakwiye gukora mu kwirinda malaria: 

Abaturage bakwiye kuryama buri gihe mu nzitiramibu yatewe umuti neza, kurandura ibizenga by’amazi hafi y’urugo no gutema ibihuru. Kwihutira kujya kwa muganga mu gihe bagize ibimenyetso birimo umuriro mwinshi, kuribwa umutwe no kugira isesemi. Gukurikiza inama zitangwa n’inzego z’ubuzima n’abajyanama b’ubuzima.

Nyagatare mu rugamba rwo kurwanya malaria burundu

Nubwo malaria ikiri ikibazo gikomeye mu karere ka Nyagatare, birashoboka kuyihashya binyuze mu kwishyira hamwe kw’inzego zose, gufata ingamba z’ingenzi, ndetse no gukangurira abaturage gukoresha neza inzitiramibu no kwihutira kwivuza. Ubufatanye bw’abaturage n’ubuyobozi ni inkingi ya mwamba mu rugamba rwo guhashya malaria burundu

Umusanzunews.rw

Umwanditsi: Leon NKUSI

Alex RUKUNDO

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *