Uganda: Imvururu za politiki hagati ya Perezida Museveni na Bobi Wine zarushijeho gukaza umurego
Mu gihe amatora y’umukuru w’igihugu muri Uganda ateganyijwe muri Mutarama 2026, haragaragara ubwiyongere bw’ukutavuga rumwe hagati ya Perezida Yoweri Kaguta Museveni n’umunyapolitiki akaba n’umuhanzi Robert Kyagulanyi uzwi nka Bobi Wine. Iyi mvururu ya politiki ifatwa n’abatari bake nk’imbwirane hagati y’ibisekuru bibiri – ubutegetsi bwashaje n’urubyiruko rushaka impinduka.
Ku wa 24 Kamena 2025, ishyaka riri ku butegetsi, NRM, ryatangaje ko Perezida Museveni umaze imyaka irenga 38 ku butegetsi, azongera kwiyamamaza mu matora ya 2026. Tanga Odoi, uyobora komisiyo ishinzwe amatora muri NRM, yemeje ko Museveni azakusanya ibisabwa byose kuwa 28 Kamena.
Nubwo bimeze bityo, ku ruhande rw’abatavuga rumwe n’ubutegetsi, Bobi Wine na we yatangaje ko azongera kwiyamamaza, avuga ko agomba kongera kugerageza amahirwe yo guhindura Uganda biciye mu nzira ya demokarasi. Yagize ati: “Amatora yo mu 2021 yaranzwe n’uburiganya. Tugomba kongera kwiyamamaza kuko igihugu cyacu kiracyafite icyizere cy’impinduka.”
Ubutumwa bwanyujijwe ku mbuga nkoranyambaga na Jenerali Muhoozi Kainerugaba, umuhungu wa Perezida Museveni, bwongeye guteza impaka ku kibazo cy’umutekano w’abatavuga rumwe n’ubutegetsi. Muhoozi yatangaje ko yafashe umwe mu barinda Bobi Wine, ibintu byateje impaka ndende, bamwe babifata nk’igitutu no gutoteza abanyapolitiki. Bobi Wine yasubije ko ayo magambo yerekana “uburyo ubutegetsi bwa Museveni bwatakaje umurongo wa politiki, bukaba buri gukoresha iterabwoba.”
Ibijya imbere hagati y’impande zombi bifite igisobanuro kinini muri politiki ya Uganda. Perezida Museveni ahora yishingikiriza ku bunararibonye bwe n’amateka yo guhirika ubutegetsi bw’igitugu mu myaka ya za 1980, mu gihe Bobi Wine ashingira ku mibare y’abaturage – cyane cyane urubyiruko rufite hejuru ya 75% by’abatuye Uganda.
Amashyaka atavuga rumwe n’ubutegetsi agaragaza ko urubyiruko rugomba kugira ijambo mu miyoborere y’igihugu. “Twashishikarijwe kuva kera gukunda igihugu, none tugeze mu gihe cyo kwiyamamaza dutukwa n’amatsinda y’iterabwoba,” nk’uko bamwe mu bayoboke ba NUP babivuga.
Amashyaka menshi atavuga rumwe na Leta akomeje kugaragaza impungenge ku mutekano w’amatora ya 2026, bashingiye ku byo bita “gufunga imiryango y’ibitekerezo,” cyane cyane nyuma y’uko bamwe mu bavugizi b’amashyaka bafunzwe abandi bagahungira mu mahanga. Bobi Wine yavuze ko “aramutse agihumeka kandi adafunzwe, azahangana na Museveni kugeza atsindiye amatora.”
Abasesenguzi bavuga ko iyi Clash of the Generations igaragaza isura nshya ya politiki y’Afurika y’Iburasirazuba, aho abayoboye kuva kera bahura n’imbogamizi zituruka ku mbaraga z’urubyiruko. Bemeza ko Uganda iri ku muryango w’ingenzi ushobora kuzana impinduka mu miyoborere, cyangwa igakomeza inzira yo guhangana ishingiye ku gitugu no gukandamiza ubwisanzure.
Imyiteguro irakomeje muri Uganda, politiki igenda irushaho gukomera uko iminsi ishira, ariko urubyiruko rufite ijambo rikomeye rufite inshingano zo kuruvuga no kuruhagararira mu matora y’umwaka wa 2026.
Umwanditsi: Alexis NTAWIGENERA
