Virusi ya HMPV mu Bushinwa yakomeje kwiyogera: Ese isi ikwiye kugira ubwoba?
Umubare w’abandura virusi yitwa Human Metapneumovirus (HMPV) wiyongereye mu majyaruguru y’u Bushinwa, bigatera impungenge.
Ibi bibaye nyuma y’imyaka itanu isi ihanganye n’icyorezo cya Covid-19, virusi yaje kugera ku rwego rw’icyorezo mpuzamahanga igahitana abantu miliyoni zirindwi.
Mu byumweru bishize, amashusho y’ibitaro byuzuye abarwayi bambaye udupfukamunwa mu Bushinwa yakwirakwiye ku mbuga nkoranyambaga, bigatera ubwoba bw’uko hashobora kuba hadutse icyorezo gishya.
Nyuma y’ibi, abayobozi b’ubuzima muri icyo gihugu bemeje ko umubare w’abandura iyi ndwara isa n’ibicurane (HMPV) wiyongereye cyane cyane mu bana, bakavuga ko impamvu ari ibihe by’imbeho. Ariko bahakanye ko ibitaro byabo byaba byarenzwe n’iyi virusi.
Abahanga mu by’ubuzima bavuga ko HMPV itandukanye na Covid-19. Iyi virusi imaze imyaka myinshi izwi kandi abana bose hafi ya bose bayandura mbere y’imyaka itanu y’amavuko.
Icyakora, ku bana bato cyane n’abafite ubudahangarwa bw’umubiri buke, ishobora guteza indwara zikomeye.
HMPV ni iki?
HMPV ni virusi itera indwara mu gice cy’ubuhumekero, ku buryo kuyitandukanya n’ibicurane ku bantu benshi bitoroha.

Iyi virusi yabonetse bwa mbere mu Buholandi mu 2001. Yandurira mu gukoranaho n’uwanduye cyangwa mu gukora ku bintu byanduye. Ku bantu benshi, ibimenyetso birimo inkorora, umuriro, no gufungana mu mazuru.
Abana bari munsi y’imyaka ibiri n’abafite ubudahangarwa bw’umubiri buke nibo bashobora guhura n’ingaruka zikomeye z’iyi virusi, harimo kubabara mu muhogo, kugira ikibazo cyo guhumeka neza, ndetse rimwe na rimwe bikaba ngombwa kujyanwa kwa muganga.
HMPV yandura ite?
Virusi ya HMPV yandura cyane biciye mu gukorora, gusamura, gukoranaho, cyangwa gukora ku bintu byanduye hanyuma ukikora ku munwa, amazuru, cyangwa mu maso.
Iyi ndwara ikunze kwiyongera mu gihe cy’imbeho cyane, igihe abantu bamarana igihe kinini mu nzu.
Kuki abandura HMPV biyongera mu Bushinwa?
Nk’uko bigenda ku ndwara zifata mu buhumekero, HMPV ikunze kwiyongera mu gihe cy’ubukonje. Mu majyaruguru y’u Bushinwa, ukongera kw’abandura muri iki gihe bifitanye isano n’ubukonje bwinshi buzarangira muri Werurwe.
Abahanga bavuga ko uku kwiyongera mu Bushinwa ari ibintu bisanzwe bibaho mu bihe by’ubukonje.
HMPV iratandukanye na Covid-19?
Abahanga bavuga ko bakeka ko HMPV ishobora kuba nk’icyorezo cya Covid-19 ari ukwikanga birenze. HMPV imaze imyaka myinshi izwi kandi abantu benshi bamaze kugira ubudahangarwa kuri yo kubera kuba barigeze kuyandura.
Dr. Hsu Li Yang avuga ko abana hafi ya bose baba baranduye HMPV byibuze inshuro imwe mbere yo kuzuza imyaka itanu. Ati: “Muri rusange, ntacyo navuga ku byerekeye iyi ndwara ko ishobora kuba icyorezo mpuzamahanga.”
Nubwo bimeze bityo, abantu barakangurirwa gufata ingamba zo kwirinda, harimo kwambara agapfukamunwa ahantu hateraniye abantu benshi, kwirinda ahantu hari abantu benshi igihe bishoboka, no gukaraba intoki kenshi.
Umwanditsi: Alex RUKUNDO
